TATLANDIRICI – Adı üstünde insan dilinin tatlı tat duyusunu uyaran maddeler veya gıdalardır. Tatlı dendiğinde her ne kadar akla ilk şeker geliyor olsa da tatlandırıcılar şeker değildir, şeker yerine kullanılır.  

Günümüz gıda endüstrisinde, bilinçlenen topluma paralel olarak, artan kronik hastalıklar, diyabet, obezite gibi problemlere karşı, gıdaların şeker miktarı düşürmek amaçlanmıştır. Bu nedenle şeker yerine ürünlerin içerisine katılan tatlandırıcılar artık çok büyük bir tüketici kitlesine hitap etmeye başlamıştır. Tatlandırıcı demek, dünyanın sonu demek değildir. Aslında tatlandırıcının görevi tüketiciye şeker yerine kullanabileceği, daha sağlıklı, doğal, besleyici özellikli ve kalorisi daha düşük bir seçenek sağlamaktır. Bugün birçok tatlandırıcı özellikle diyabeti olan hastalar tarafından kullanılmaya başlanmış, zamanla kalori alımını düşürmek ve kilo vermeyi kolaylaştırmak amaçları ile yaygınlaşmıştır. 

Unutmamak gerekir ki tatlandırıcılar arasında da belirli farklar tabii ki var. Tatlandırıcıları doğal, yapay ve kimyasal olarak olarak üçe ayırabiliriz.

TATLANDIRICILAR ARASINDAKİ FARK

Yapay tatlandırıcılar: Sentetik olarak elde edilir. Kalori, karbonhidrat bakımından çok düşüklerdir. Genelde 0-1 kalori içermektedir. İlk üretime başlandığı zamanlar diyabete negatif etkisi olmadığı gözlemlense de sentetik tatlandırıcıların kullanımı arttıkça Tip 2 diyabet daha çok görülmeye başlamıştır. Bu nedenle yapay tatlandırıcılara günümüzde sağlığa riskli gözüyle bakılmaktadır. Maalesef yeteri kadar araştırma yapılmadığı için artan hastalıklarla yapay tatlandırıcıların arasındaki bağ kanıtlanmamıştır. 

Doğal Tatlandırıcılar: Doğada bulunan, şeker yerine kullanabilen, kalori bakımından şekerden çokta farklı olmayan fakat besin değeri yüksek veya vücudumuzun ihtiyacı olan temel bazı besinleri karşılayan gıdalardır. Doğal tatlandırıcılar için genellikle belli bir ısıdan sonrası zararlı olabilir. 165 C dereceyi geçmemesi önerilir. Kalorisi yüksek olabileceğinden dolayı doğal tatlandırıcıların sınırlı tüketilmesi önerilir aksi takdirde kilo alımı artar.

Şeker Alkolleri: Kimyasal anlamda bir alkol olarak sınıflandırılır. Şeker alkollerini genelde şekersiz diye adlandırılan gıdaların içinde görürüz. Örneğin,  şekersiz sakızlarda kullanımı çok yaygındır. Bu arada şeker alkolleri, etanol içermediğinden dolayı alkol sınıfına da girmez. Şeker alkollerinin tercih edilmesinin nedeni çok daha az kaloriye sahip olması ve şekerden, daha az zararlı olmasıdır. 

Peki, Hangi Tatlandırıcıları Kullanmalısın?

Kolay bir şekilde özetlemek gerekirse, senin için bir tablo hazırladık. Tabloyu Yapay, Doğal tatlandırıcıları ve Alkol Şekerleri olarak 3 farklı grupta inceledik. Kalorilerini, glisemik indekslerini (GI), karbonhidrat içeren bir yiyeceğin hazmedilip kana geçtiğinde kan şekerini yükseltme hızını, ve içerdikleri fruktoz miktarını her bir tatlandırıcı için bulabilirsin. 

Sugar Alternatives, Natural and Artificial Sweeteners

Her oran 100 gr için değerlendirilmiştir.

*Fruktozun günlük alınan kalorinin %20 yi geçmemesi önerilir yani 2000 kalorilik bir diyette 400 gr geçmemelidir.